Diyelim ki Karaman'da 6 kişilik bir mobilya atölyesisiniz ve yeni açılan bir kafeye 12 masa yapacaksınız. Hesap çoğu zaman şöyle gider: malzeme, işçilik, üstüne "makul" bir kâr. Sonra rakibin fiyatına bakılır ve biraz aşağı çekilir. Sonuç kimseyi memnun etmeyen bir orta değerdir. Kârı eritecek kadar düşük, en ucuz olamayacak kadar yüksek.
Oysa fiyat, alıcının o masaya biçtiği değerdir. Aynı masa Konya–Karaman yolundaki bir dinlenme tesisi için başka, mahalledeki kıraathane için başka bir değer taşır. İyi fiyatlandırma bu farkı görür ve ona göre konuşur.
3 fiyatlama mantığı
Maliyet artı kâr. En yaygın ve en zayıf yol. Alıcı sizin maliyetinizle ilgilenmez. Daha kötüsü, düşük maliyetli ama yüksek değerli işleri ucuza satmanıza yol açar. 1 saatte hazırlanan ama müşteriye 1 hafta kazandıran bir çözüm saat ücretiyle fiyatlanırsa değerinin çok altında gider.
Rakibe göre. Pazarı bilmek gerekir, ama rakibin fiyatı bir tavan değil, bir referanstır. Rakiple aynı fiyata aynı şeyi satan firmanın elinde tek rekabet aracı kalır: indirim. Rakipten farklı bir yerde duran firma rakibin fiyatına bakmak zorunda kalmaz.
Değere göre. Alıcı bu çözümle ne kazanıyor ya da neyi kaybetmekten kurtuluyor? Bir anaokulunun eylülde boş kalan 1 sınıfı, yıllık gelirinin belirgin bir parçasıdır. O sınıfı dolduran çözümün değeri yazılımın saat maliyetiyle ilgisizdir. Değere göre fiyatlama, önce bu kazancı alıcıyla birlikte hesaplamayı ister. Hesap konuşulmadan söylenen yüksek fiyat pahalı görünür. Hesap konuşulduktan sonra söylenen aynı fiyat makul görünür.
Tek fiyat yerine 3 seçenek
Tek fiyat alıcıyı "evet ya da hayır" ikilemine sokar. 3 seçenek ise "hangisi" sorusuna. Küçük bir giriş paketi, çoğu alıcı için doğru olan orta paket ve az sayıda alıcının isteyeceği geniş paket. Orta paket alıcıların çoğunun durduğu yerdir. Üst paket ise orta paketi makul gösterir. 7 paket sunmak bu etkiyi yok eder, alıcı seçemez ve erteler.
Mobilya atölyesi kafeye 3 paket çıkarabilir: yalın masa, masa ve sandalye takımı, son olarak masa, sandalye, yerinde montaj ve 1 yıl bakım.
Paketler arasındaki fark özellik sayısında olmaz, çözülen dertte olur. "5 kullanıcı yerine 10 kullanıcı" fark sayılmaz. "Açılış gününe yetiştirme dahil" bir farktır. Paketleri teklife nasıl yazacağınızı fiyat teklifi nasıl hazırlanır yazısında anlattık.
İndirim en kolay araçtır, en pahalısı da
Hesabı açık yapalım. Diyelim ki 100 liralık satışta 30 lira kârınız var. 10 lira indirim ciroyu yüzde 10 düşürür, kârı 20 liraya indirerek yüzde 33 düşürür. Aynı kârı korumak için 1,5 kat daha fazla satmak gerekir. Bu hesabı yapmadan verilen indirim ciroyu büyütür, kârı küçültür.
Öbür bedel algıdadır. İndirimle kapanan müşteri bir sonraki alışverişte de indirim bekler ve fiyatın "gerçek" olmadığını öğrenmiştir. Sürekli indirim yapan firmanın liste fiyatı bir süre sonra kimse için geçerli olmaz. Cuma pazarında akşam saatinde ucuzlayan domatesi herkes bilir ve akşamı bekler.
İndirimin yerine 3 araç var. Kapsamı küçültmek: aynı fiyata daha az şey yerine daha küçük pakete daha az fiyat. Ödeme koşulunu esnetmek: peşin fiyatına 3 taksit. Zamanla sınırlı gerçek bir avantaj: erken kayıt döneminde ek hizmet. 3'ü de fiyatı korur.
Fiyatı söylemekten korkmayın
"Fiyat için arayın" cümlesi web sitelerinin en pahalı cümlesidir. Alıcı fiyatı göremediğinde "pahalı olmalı" der ve rakibe gider. Arayan azınlık ise zaten fiyata en duyarlı olanlardır. Bir aralık, bir başlangıç fiyatı ya da bir örnek paket yayımlamak yanlış alıcıyı eler, doğru alıcıyı rahatlatır. Teachinn'de 14 günlük ücretsiz denemeyi sitenin en üstüne yazdık, öğretmen kimseyi aramadan karar verebiliyor.
Fiyatın doğru olup olmadığını pazarlık söyler. Hiç kimse pazarlık etmiyorsa fiyat düşüktür. Herkes hemen evet diyorsa masada para bırakmışsınızdır. Herkes pazarlık ediyor ve çoğu kaybediliyorsa sorun fiyatta olmayabilir, değerin anlatılmasında ya da yanlış alıcıya gidilmesindedir. Sağlıklı yer, bazı alıcıların "biraz yüksek ama değer" dediği yerdir. İtiraz geldiğinde ne diyeceğinizi fiyat itirazı geldiğinde ne yapmalı yazısında sıraladık.
Bu hafta ne yapmalı
- En çok sattığınız ürünü alın ve alıcının onunla ne kazandığını 1 rakamla yazın: kazanılan saat, doldurulan sınıf, önlenen kayıp. Bu rakamı fiyatınızın yanına koyun, orana bakın.
- O ürün için 3 paket çizin. Farklar özellik sayısıyla ayrılmasın, çözülen dertle ayrılsın. Orta paketi en sık gelen müşteri için yazın.
- Son 1 ayda verdiğiniz indirimleri listeleyin. Her birinin karşısına "yerine ne verebilirdim" yazın: vade, küçük paket ya da zamanlı avantaj.


