Dönüşüm · · Yazar: Mustafa Burak Demirer

Dijital dönüşümle rekabet gücü: müşterinin gördüğü 4 ölçü

Rakipten iyi yazılımınız olması gerekmez. Teklifi daha hızlı vermeniz, siparişi daha az hatayla işlemeniz yeter. Rekabetin kazanıldığı 4 ölçü ve her birinin sayısı.

Karaman sanayi sitesinde yan yana 2 alüminyum doğrama atölyesi düşünün. Aynı profil, aynı cam, aşağı yukarı aynı fiyat. Müteahhit Salı sabahı önce birini, sonra ötekini aradı. Birinden teklif Salı akşamı geldi, ötekinden Perşembe. Müteahhit Çarşamba sabahı ilkine "başlayın" demişti bile. Rekabet gücü denince akla hep teknoloji gelir: hangi yazılım, hangi yapay zekâ. Müşteri bunların hiçbirini görmez. Müşterinin gördüğü 4 şey var: teklif ne kadar sürede geldi, sipariş doğru geldi mi, her seferinde aynı deneyimi yaşadı mı ve fiyat ne. Dijital dönüşüm denen şey, yalnız bu 4 ölçüyü değiştirdiği kadar işe yarar.

Hız: teklif kaç saatte gidiyor?

Aynı ürünü aynı fiyata satan 2 firmadan teklifi saatler içinde veren, günler sonra verene karşı çoğu zaman kazanır. Alıcı hızı yalnız kolaylık olarak okumaz, güvenilirlik olarak okur: "teklifi bu kadar çabuk verebiliyorsa işi de düzgün yapar." Hız, teklifin tekrar eden kısmını bir şablona ya da bir yazılım yardımcısına devretmekle gelir. Usta ölçüyü telefondan girer, teklif taslağı kendiliğinden çıkar, satıcı yalnız kontrol edip gönderir. Fiyat teklifinin kalıbı bir kez kurulur, sonra her teklif o kalıptan çıkar.

Ölçü: talep geldiği andan teklifin gittiği ana kadar geçen süre. Bu süreyi yarıya indiren firma, reklam bütçesine dokunmadan çoğu zaman daha çok iş kapatır.

Hata: düzeltme hep ilk seferden pahalıdır

Örnek: Karaman OSB'deki bisküvi fabrikalarına koli basan bir matbaa. Sipariş telefonda alındı, ölçü kâğıda yazıldı, grafikerin önüne giderken 1 rakam kaydı. Bir parti koli yanlış ölçüde basıldı. Yeniden basım, kamyon, özür telefonu. Her hata bir müşteri güvenini törpüler ve bir düzeltme maliyeti üretir. Düzeltmek, işi ilk seferde doğru yapmaktan her zaman pahalıdır. Hatanın kaynağı çoğu zaman aynı bilginin elle birkaç yere girilmesidir. Tek doğru kaynak ve oradan beslenen süreç hatayı görünür biçimde azaltır.

Ölçü: elle düzeltilen kayıt oranı. Bu sayı düştükçe şikâyet düşer ve ekip düzeltme yerine iş yapar.

Tutarlılık: her satıcı aynı deneyimi veriyor mu?

Diyelim ki 3 danışmanlı bir emlak ofisi. Danışmanlardan biri her aramaya 10 dakikada döner, fotoğrafları düzgün çeker, tapu gününü hatırlatır. Öteki ertesi gün arar, fotoğrafı telefondan eğri çeker. Müşterinin deneyimi ofise bağlı olmaktan çıkar, hangi danışmana denk geldiğine bağlanır.

Tutarlılık kişisel yetenekle sağlanmaz, süreçle sağlanır: hangi talebe kaç saatte dönülür, teklif hangi şablonla gider, satış hangi adımlardan geçer. Süreç sistemde yaşadığında yeni gelen danışman da ilk haftadan aynı kaliteyi verir.

Ölçü: en iyi ve en kötü müşteri deneyimi arasındaki fark. Fark kapanıyorsa firma kişilere bağlı olmaktan çıkıyor.

Maliyet: 1 siparişi işlemek size kaça geliyor?

Operasyon maliyeti düşen firma 2 şey yapabilir: fiyatı koruyup kâr eder ya da fiyatı düşürüp pazar alır. Her seçenek rekabet gücüdür. Maliyet, veri girişine ve düzeltmeye giden insan saatinin işe geri dönmesiyle düşer.

Kidinn'i yazarken anaokullarında şunu gördük: 1 yeni öğrencinin bilgileri kayıt formuna, yoklama defterine ve servis listesine ayrı ayrı yazılıyordu. 3 yere yazılan her bilgi, kimsenin hesaplamadığı bir maliyet kalemiydi.

Ölçü: birim başına operasyon maliyeti. 1 siparişi, 1 öğrenciyi, 1 ilanı işlemenin firmaya kaça geldiği. Bu sayı her ay izlendiğinde yazılımın getirisi tartışma konusu olmaktan çıkar.

Önce ölçü, sonra yazılım

4 ölçünün hiçbiri "hangi yazılım" sorusuyla başlamaz. Hepsi "hangi iş, kaç dakika, kaç hata" sorusuyla başlar. Yazılım, ölçüm yapıldıktan sonra ve ölçüye göre seçilir. Sıra ters çevrildiğinde firma pahalı bir sistemle aynı yavaşlıkta çalışır, çünkü sistemin hızlandırdığı iş müşterinin gördüğü iş olmaz.

Yapay zekâ ajanlarının, yani tekrar eden işi sizin adınıza yürüten yazılım yardımcılarının yeri de burada netleşir. Teklif taslağı, gelen talebin sınıflanması, sabah raporu gibi işleri üstlenir ve 4 ölçünün 3'ünü doğrudan iyileştirir. Karar ve ilişki insanda kalır. Müteahhit hızlı teklif ister, robotla pazarlık etmek istemez. AppFactory'de yapay zekâ ajanlarını bu sınırla kuruyoruz.

Küçük firmanın avantajı da burada. Büyük fabrika dönüşümü aylarca planlar, komite kurar, sistemler arası bağlantıyla boğuşur. Sanayi sitesindeki atölye bir işi 2 haftada değiştirir ve etkisini gelecek ay görür. Bu çeviklik çoğu zaman kullanılmaz, çünkü küçük firma işi büyük firma gibi yapmaya çalışır.

Bu hafta ne yapmalı

  1. 4 ölçüyü bugünkü hâliyle yazın: teklif süresi, elle düzeltilen kayıt oranı, en iyi ve en kötü deneyim farkı, birim maliyet. Çoğu firma 4'ünü de ilk kez yazıyor olacak.
  2. En kötü görünen ölçüyü üreten tek işi seçin ve o işin adımlarını kâğıda çizin. İş otomasyonuna buradan başlanır.
  3. O işte yazılımsız düzelecek adımı bulun: şablon, tek liste, net dönüş süresi. 2 hafta sonra ölçüyü yeniden alın.

İlgili yazılar