Pazarlama ve satış · · Yazar: Mustafa Burak Demirer

Satış stratejisi nedir: kime, ne zaman, nasıl satacağınızın planı

"Bu yıl 2 kat satacağız" bir dilektir. Kime, ne, ne zaman, hangi kanaldan, neyi ölçerek: tek sayfaya sığan ve her ay açılan satış stratejisi nasıl yazılır.

Diyelim ki Karaman'da 3 şubeli bir beyaz eşya bayisisiniz. Ocak'ın ilk haftası ekip toplandı, patron tahtaya yazdı: "Bu yıl geçen yılın 2 katı." Herkes başını salladı, dağıldı, geçen yıl yaptığını biraz daha hızlı yapmaya başladı.

Aralık'ta sayı tutmazsa piyasa suçlanacak, tutarsa tesadüf kutlanacak. Tahtadaki sayı bir dilek. Strateji ise o sayıya hangi müşteriden, hangi ürünle, hangi kanaldan ve hangi sırayla gidileceğinin yazılı hâli.

Strateji 5 sorunun cevabı

Kime. Geçen yılın müşteri listesini açın. Kâr bırakan, uzun kalan, tavsiye eden müşteriler kim, onlara benzeyen daha çok müşteri nerede. "Küçük ve orta işletmeler" bir tanım sayılmaz. "Karaman ve Ermenek'te 2 ile 5 şubesi olan market zincirleri" bir tanım.

Ne. Ürün listeniz uzun olabilir ama büyümeyi taşıyacak ürün çoğu zaman 1 ya da 2 tane. En kolay satılan, en çok kâr bırakan, müşteriyi sonraki ürüne taşıyan hangisi, onu seçin. Odak ürünü seçmeyen bayi satış enerjisini vitrine dağıtır. Bayide bu çoğu zaman ankastre set olur: çeyiz alan çift onunla gelir, buzdolabını da yanına alır.

Ne zaman. Her sektörün mevsimi, her müşterinin karar takvimi var. Anaokulu kayıt kampanyasını ilkbaharda planlar, elma deposu soğuk hava yerini hasattan önce kiralar, emlak ofisi bahara hazırlanır. Takvim müşterinin takvimine göre kurulur, firmanın mali yılına göre kurulmaz. Bayinin takvimi de belli: çeyiz Mayıs ve Haziran'da, klima Temmuz'un ilk sıcak haftasında satılır.

Hangi kanaldan. Reklam, tavsiye, saha ziyareti, bayilik. Her kanalın bir maliyeti ve bir hızı var. Geçen yıl en iyi müşterilerin nereden geldiğine bakmak çoğu zaman cevabı verir. Bayide cevap genellikle "eski müşteri gönderdi" çıkar ve o kanala kimse bütçe ayırmamıştır.

Neyi ölçerek. Yalnız ciro olmasın. Yeni temas sayısı, teklif sayısı, teklifin satışa dönme oranı, müşteri edinme maliyeti, ortalama satış büyüklüğü. Ciro sonuçtur ve geç gelir. Bu sayılar sebeptir ve erken uyarır.

Tek sayfa, her ay açılır

İyi strateji 40 sayfalık dosya olmaz. Kimse 40 sayfayı bir daha açmaz. 5 sorunun cevabı tek sayfaya sığar ve o sayfa her ay 2 soruyla sınanır.

Sayılar planladığımız yöne gidiyor mu. Gitmiyorsa hangi varsayımımız yanlış çıktı. Sayfanın yeri duvar olmasın, ayın ilk satış toplantısının masası olsun.

Sonraki soru stratejinin asıl değeri. Ocak'ta "tavsiye en çok müşteriyi getirir" yazdıysanız ve Nisan'da tavsiyeden tek müşteri gelmediyse elinizde bilgi var: ya varsayım yanlıştı ya da tavsiyeyi tetikleyecek bir şey yapılmadı. Sayfası olmayan bayide bu bilgi hiç oluşmaz. Herkes yalnız "satışlar düşük" der.

Strateji ile taktik arasındaki fark

Reklam metnini değiştirmek, indirim yapmak, yeni satıcı almak taktik. Taktik stratejinin içinde anlam kazanır. Strateji olmadan yapılan taktik karanlıkta atılan adım.

Örnek: beyaz eşya bayisi Mayıs'ta indirime girsin. Kime sattığını bilen bayi indirimi çeyiz mevsiminde, yeni evlenen çiftlere, tek odak ürüne yapar ve müşteri kazanır. Bilmeyen bayi herkese yapar, kârı eritir, fiyat algısını bozar.

Aynı indirim, 2 ayrı sonuç. Farkı yaratan, "kime, ne zaman" sorularının cevabı. Fiyat itirazı geldiğinde ne yapılacağı da aynı cevaba bağlı.

Firmanızda strateji var mı, nasıl anlarsınız?

Şu işaretlere bakın. Satış toplantısında yalnız geçen ayın cirosu konuşuluyor. Her satıcı kendi bildiği müşteriye kendi bildiği gibi satıyor. Reklam bütçesi "geçen yıl kadar" diye belirleniyor.

Kaybedilen teklifin neden kaybedildiği sorulmuyor. Yoğun dönemde yeni müşteri arayacak vakit yok, sakin dönemde panik var. Bu 5 işaretten 3'ü sizde varsa eksik olan çalışkanlık sayılmaz. Eksik olan bir sayfa kâğıt.

Karaman'daki o bayinin satıcıları çalışkan olabilir. Her biri ayrı yöne koşuyorsa tahtadaki sayı tesadüfe kalır. Satış döngüsünün dengesi de bu sayfada görünür: hangi ay kime satıldı, hangi ay boş geçti.

Bu hafta ne yapmalı

  1. Geçen yılın müşteri listesini açın, en kârlı 10 müşterinin ortak özelliğini 1 cümleyle yazın. "Kime" sorusunun ilk cevabı bu.
  2. Aynı 10 müşterinin size nereden geldiğini yanlarına yazın. En çok tekrar eden kanal, bu yılın yatırım yeri.
  3. 5 sorunun cevabını tek sayfaya yazın ve takvime her ayın ilk Pazartesi'si için "sayfayı aç" notu koyun. İlk taslak mükemmel olmaz, olması da gerekmez.

İlgili yazılar