Dönüşüm · · Yazar: Mustafa Burak Demirer

Dijital dönüşüme nereden başlanır: en çok zaman yiyen işten

Yazılım seçmekle başlayan projeler 6 ayda WhatsApp'a döner. Önce ölçüm, sonra tek iş, sonra yazılım. 3 adımlık başlangıç ve bu hafta yapılacak 3 iş.

Diyelim ki Karaman OSB'de 18 kişilik bir metal işleme atölyesisiniz. Geçen bahar bir yazılım satıcısı uğradı, sunum iyiydi, program alındı. 6 ay sonra siparişler yine WhatsApp'ta, stok yine Excel'de, tahsilat yine muhasebecinin aklında. Lisans ödenmeye devam ediyor.

Firma sahibi "bizde dijital dönüşüm tutmadı" diyor. Tutmayan şey başlangıç noktası. İş programla başladı, bir ölçümle başlamalıydı.

Kayıp nerede duruyor?

Aynı bilgi 3 ayrı yere elle giriliyorsa her giriş bir hata ihtimali ve bir insan saati. Sipariş WhatsApp'ta, stok Excel'de, teslimat şoförün defterinde ise ay sonunda gerçek kârı görmek günler alır. Karar geç verilir. Bu maliyet faturada görünmez, görünmediği için büyür.

Kidinn'i yazarken bunu bir anaokulunda gördük. Sabah yoklaması deftere, panoya ve veli grubuna ayrı ayrı yazılıyordu. Öğretmen günde 3 kez aynı 20 ismi yazıyordu.

Kimse buna sorun demiyordu, çünkü hep öyleydi. Sizin atölyenizde de böyle bir iş var. Henüz adı konmamış.

Nereden başlanmaz

Her şeyden aynı anda başlanmaz. Muhasebe, stok, sipariş ve personeli tek ayda yeni sisteme taşımaya kalkan firma, ekibin taşıyamayacağı bir yük yaratır. Eski defterlere dönüş kaçınılmaz olur.

En parlak teknolojiden de başlanmaz. Yapay zekâ ajanı, otomasyon, gösterişli rapor panoları ancak altındaki iş düzgün akıyorsa işe yarar. Düzensiz bir süreci otomatikleştirmek düzensizliği hızlandırır.

Örnek: Ayrancı'da tartım fişleri kaybolan bir elma deposuna kurulan rapor panosu, kaybolan fişlerin raporunu üretir. Çok şık, çok yararsız. Fişi telefonla fotoğraflayıp tek bir klasöre atan basit kural, panodan önce gelir.

3 adımda başlangıç: ölç, işaretle, tek işi seç

İlk adım 1 hafta sürer ve program gerektirmez. Ekibin gününü yiyen işleri listeleyin, her birinin gerçekte kaç dakika sürdüğünü ölçün: teklif hazırlamak, siparişi girmek, müşteriye durum söylemek. Kim yapıyor, hangi araçla, günde kaç kez. Bunu nasıl yapacağınızı iş akışı haritalama yazısında adım adım anlattık.

Sonraki adım, aynı bilginin birden fazla yere girildiği noktaları işaretlemek. Her çift giriş bir hata kaynağı ve bir otomasyon adayı. Bu noktalar için tek bir doğru kaynak seçilir, diğerleri oradan beslenir.

Son adım, listenin tepesindeki tek işi seçip onu dönüştürmek. Tek iş. Girdisi, çıktısı ve onay adımı yazılır, 2 haftada çalışan bir çözüm kurulur. Bazen küçük bir yazılım, bazen yalnız bir form ve bir kural.

Metal atölyesinde bu çoğu zaman teklif olur. Ustanın ölçüyü telefondan girdiği ve şablonun fiyatı hesapladığı bir form, Perşembe gelen isteğe Cuma cevap verdirir. Ekip kolaylığı görünce sonraki işe kendisi talip olur. Hangi işin otomasyona uygun olduğunu otomasyona nereden başlanır yazısında tarttık.

Hazır paket mi, kendi yazılımınız mı?

Bu soru ilk gün sorulmaz ama er geç gelir. Kural basit: iş standartsa ve sektörde iyi çalışan bir paket varsa paket alınır. İş firmanın rekabet avantajıysa ya da hiçbir paket operasyona oturmuyorsa kendi yazılımınız yazılır. Önce operasyon, sonra yazılım.

Paket alırken de ilk haftanın ölçümü işe yarar. Satıcıya "bize şu 3 iş lazım" dersiniz ve demo o 3 iş üzerinden yapılır. Sunumun parlak bölümleri sizi ilgilendirmez.

Hata genellikle şu: operasyonu programa uydurmaya çalışmak. Usta programa uymaz, programdan kaçar. Elma deposunun tartım akışı pakete sığmıyorsa, depoyu paketin akışına zorlamak yerine o tek adımı yazdırmak çoğu zaman daha ucuza gelir.

Ekip neden direnir, nasıl sahiplenir

Yeni sistem tepeden indiğinde direnç gelir. Ekibin kendi gününü kolaylaştıran bir araç olarak geldiğinde sahiplenilir. Aradaki fark, ilk işin ekibin en çok yakındığı işten seçilmesi.

Aynı programı anlatan 2 cümle var. "Bu programı kullanacaksınız" ve "şu 3 saatlik işi yarım saate indirelim mi". Tutan, soru olan.

Metal atölyesinde en çok yakınılan iş genellikle teklif ya da sevkiyat kâğıdı. Oradan başlayın, ustayla birlikte başlayın.

Bu hafta ne yapmalı

  1. Ekibinizle 15 dakikalık bir toplantı yapın ve tek soru sorun: gününüzün en çok hangi işe gidiyor? Cevapları yazın.
  2. Listenin ilk 3 işi için gelecek 5 iş günü boyunca süre tutun. Telefonun kronometresi yeter.
  3. Aynı bilginin 2'den fazla yere yazıldığı her noktayı işaretleyin. Program seçimi bu tablodan sonra ve tabloya göre gelir.

İlgili yazılar